Vương quốc gạch gốm - Dấu ấn làng nghề trăm năm

14/07/2026

Mỗi vùng đất đều mang trong mình những giá trị riêng được bồi đắp qua thời gian. Khi những miền văn hoá, lịch sử và cảnh quan được kết nối trong một không gian phát triển mới, đó không chỉ là việc thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra một cơ hội mới để các giá trị văn hoá bản địa được lan toả một cách mạnh mẽ hơn. Với Vĩnh Long hôm nay - một viên ngọc xanh là sự hội tụ của ba vùng Trà Vinh, Vĩnh Long và Bến Tre đang trên hành trình từng bước khơi dậy những tiềm năng đặc sắc, kiến tạo nên những sản phẩm du lịch mang đậm đà bản sắc gắn liền với vùng sông nước miệt vườn. Giữa bức tranh ấy “Vương quốc gạch gốm” nổi lên như một biểu tượng độc đáo, nơi lưu giữ ký ức về làng nghề trăm năm tuổi và hứa hẹn sẽ trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần định hướng thương hiệu du lịch Vĩnh Long trong tình hình mới.

Xuôi theo dòng chảy văn hoá của sông Cổ Chiên hiền hòa, du khách sẽ bắt gặp một không gian độc đáo hiếm có với rất nhiều mái lò gạch cổ nối tiếp nhau trải dài hơn 30km dọc tuyến kênh Thầy Cai thuộc 3 xã, gồm: Nhơn Phú, Cái Nhum và Bình Phước. Từ trên cao nhìn xuống, những mái lò vươn lên giữa một màu xanh của mây trời và sông nước, tựa như những “quả trứng đất” khổng lồ đang âm thầm kể về câu chuyện của một làng nghề có tuổi đời khoảng trăm năm. Chính vẻ đẹp độc bản ấy đã làm nên một “chất riêng” không nơi nào có được, để mỗi khi du khách đặt chân đến đây đều không khỏi ngỡ ngàng bởi vì giữa đời thực lại có một “vương quốc” được làm từ đất, lửa và bàn tay cần mẫn qua bao thế hệ làm nghề.

Vương quốc gốm đỏ tại 3 xã Nhơn Phú, Cái Nhum và Bình Phước (Ảnh: Quỳnh Như)

Đằng sau sắc đỏ trầm mặc của những mái lò ấy là cả một hành trình hình thành từ sự ưu đãi của thiên nhiên. Lớp phù sa màu mỡ của dòng Cửu Long bồi đắp qua bao thế kỷ đã làm nên nguồn nguyên liệu dồi dào từ đất sét nguyên sinh quý giá - chất liệu làm nên những viên gạch bền bỉ qua thời gian đã tạo ra những sản phẩm gắn liền với đời sống của người dân trên khắp đất nước Việt Nam. Để làm ra một mẻ gạch hoàn chỉnh là chuỗi công đoạn đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và kinh nghiệm được truyền nối từ thế hệ này sang thế hệ khác. Mỗi một viên gạch được làm ra không chỉ mang giá trị sử dụng mà còn là niềm tự hào và ký ức của một vùng đất từng vang danh với nghề làm gạch gốm truyền thống.

Đoàn sinh viên tham quan và trải nghiệm qui trình làm gạch truyền thống tại làng nghề gạch gốm Mang Thít (Ảnh: Quỳnh Như)

Có thể thời gian khiến những mái lò ngừng đỏ lửa, nhưng lại vô tình tạo nên một vẻ đẹp rất riêng. Những mái lò phủ rêu phong cổ kính, nằm trầm mặc giữa khung cảnh làng quê thanh bình đã biến nơi đây thành một “bảo tàng sống” về di sản công nghiệp và làng nghề truyền thống. Khi bình minh ló dạng hay hoàng hôn buông xuống, ánh nắng nhuộm đỏ cả một “Vương quốc gạch gốm” tạo nên khung cảnh vừa lãng mạn vừa hoài niệm nhưng lại đan xen một chút cổ kính, khiến bất cứ ai đến đây cũng đều muốn dừng chân lại để lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ.

Không chỉ chiêm ngưỡng vẻ đẹp của quần thể lò gạch cổ, du khách còn có thể hòa mình vào nhịp sống của làng nghề thông qua các trải nghiệm gần gũi như: tìm hiểu về quy trình làm gạch gốm truyền thống, tự tay tạo hình các sản phẩm gốm thủ công, tham quan các cơ sở gạch gốm mỹ nghệ, thưởng thức ẩm thực địa phương hay khám phá các vườn trái cây sai trĩu quả đặc trưng của miền Tây Nam Bộ. Những hành trình bằng đường thuỷ len lỏi qua các dòng kênh, con rạch kết nối các làng nghề thủ công truyền thống với các điểm du lịch sinh thái, cộng đồng sẽ mang đến những trải nghiệm trọn vẹn giúp du khách hiểu sâu hơn về văn hoá, con người và vùng đất nơi mình đặt chân đến.

Với những giá trị nổi bật về cảnh quan, kiến trúc và văn hoá, làng nghề gạch gốm Mang Thít hội tụ đủ tiềm năng để trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của tỉnh. Đây không chỉ là điểm đến để tham quan mà đây còn là nơi kể về câu chuyện của một làng nghề đã trải qua trăm năm tuổi cùng sự bền bỉ của những người thợ với khát vọng giữ gìn giá trị truyền thống cho thế hệ mai sau. Việc phát huy giá trị của quần thể lò gạch trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng sẽ góp phần bảo tồn di sản, tạo sinh kế cho cộng đồng. Đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh du lịch Vĩnh Long giàu bản sắc, khác biệt và bền vững.

Điểm cà phê Nhà gốm đương đại và điểm lò gạch Phước Lợi đang trong quá trình khai thác các dịch vụ du lịch phục vụ du khách (Ảnh: Quỳnh Như và sưu tầm Internet)

Giữa dòng chảy không ngừng của thời gian, những “quả trứng đất” vẫn lặng lẽ hiện diện như một chứng nhân cho thời kỳ vàng son. Hôm nay, từ những giá trị được giữ gìn ấy, làng nghề gạch gốm Mang Thít đang từng bước chuyển mình để trở thành điểm hẹn cho những ai yêu thích tìm hiểu về về văn hoá và mong muốn khám phá những nét đẹp nguyên bản của miền Tây Nam Bộ. Đó không chỉ là hành trình khám phá một điểm đến, mà còn là hành trình chạm đến ký ức để cảm nhận trọn vẹn hơi thở của đất và lắng nghe câu chuyện về một vùng quê mang sắc đỏ của gạch, của lửa cùng niềm tin và khát vọng của những người thợ làm nghề đã qua nhiều thế hệ./.

Tác giả: Quỳnh Như

Food

Attractions