Về Vĩnh Long tham quan khám phá vườn kinh bia đá độc đáo chùa Phước Hậu

05/01/2026

Chùa Phước Hậu nổi danh “độc nhất vô nhị” là vườn kinh Phật bằng bia đá. Hàng trăm câu kinh Phật được khắc công phu, tỉ mỉ trên gần 300 bia đá trong khuôn viên của chùa Phước Hậu mà du khách nào đến đây cũng muốn tham quan khám phá…

Hơn 130 năm tồn tại…

Theo chân đoàn du khách đến chùa Phước Hậu (xã Ngãi Tứ, Vĩnh Long), nhiều du khách ngỡ ngàng khi khám phá ra nơi đây có hàng trăm bia đá khắc kinh Phật. Theo tài liệu Ban quản lý di tích tỉnh Vĩnh Long, khởi thủy chùa Phước Hậu chỉ là một chiếc am tranh. Thỉnh thoảng có một vài thiền sư vãng du đến rồi đi. Mãi đến năm 1894, ông Hương cả làng Đông Hậu là Lê Văn Gồng vốn lòng mộ đạo, vận động thiện nam tín nữ trong làng xây dựng một ngôi chùa sườn gỗ, mái ngói âm dương, vách ván, nền gạch. Ngôi chùa này là một dạng chùa làng nên được đặt tên là chùa Đông Hậu. Đến năm 1910, ông Hương cả Lê Văn Gồng mất, con gái ông là bà Lê Thị Huỳnh và đồng bào phật tử địa phương đã thỉnh Hòa thượng Thích Hoằng Chỉnh ở chùa Thiên Ân (Quảng Ngãi) vào trụ trì. Hòa thượng Thích Hoằng Chỉnh đã đổi hiệu chùa Đông Hậu thành Phước Hậu cho thích hợp hơn. Hòa thượng Thích Hoằng Chỉnh là một cao tăng nên hoằng dương chỉ một thời gian thì thiền môn vào quy củ, tăng ni tín đồ đến quy y thọ giới mỗi ngày một đông…

Đến nay, chùa Phước Hậu đã trải qua hơn 130 năm, qua nhiều đời sư trụ trì. Qua bao năm tháng biến đổi nhưng chùa Phước Hậu vẫn tồn với thời gian và được sửa chữa, trùng tu nhiều lần. Chùa Phước Hậu hiện nay gồm nhiều công trình: chính điện, trung điện, hậu tổ, giảng đường, tháp chuông... Trừ chính điện là công trình xây năm 1962, bằng vật liệu hiện đại như bê tông, xi măng, gạch ngói, gỗ,... theo mô hình kiến trúc kết hợp Đông phương và Tây phương.

Chính điện chùa Phước Hậu hình chữ “sơn”, mặt tiền hướng ra sông Hậu. Mặt tiền chùa xây theo kiểu cổ lầu, giữa trang trí mô hình ngôi tháp bảy tầng cao chót vót. Nội điện rộng rãi trang trí đơn giản, nền lót gạch hoa, lại có nhiều cửa ra vào nên trông trống trải. Ưu thế của mô hình này là cùng lúc có thể chứa hàng trăm người hành lễ. Bàn thờ giữa tôn trí tượng đức Phật Thích Ca đang tọa thiền dưới gốc bồ đề. Tầng dưới là tượng Thái tử Tất Đạt Đa sơ sinh và bộ tượng Tây Phương Tam Thánh: Di Đà, Quan Âm và Thế Chí. Hai bên tả hữu ban có hai bàn thờ đa số là tượng của chùa Đông Hậu cũ còn để lại như tượng Tiêu Diện Đại Sĩ, Hộ pháp Di Đà, Địa Tạng, Chuẩn Đề và “Thập lục La Hán”, bằng gỗ hoặc bằng gốm Cây Mai (Chợ Lớn). Chùa Phước Hậu được xây dựng theo mô hình cấu trúc hiện đại, nhưng đặc biệt là ngôi chùa có rất nhiều câu đối. Nội dung các câu đối này đều ca tụng đức Phật và các vị Bồ Tát, ca tụng địa phương theo quan niệm “địa linh nhân kiệt”, ca tụng đức độ của các vị tổ sư tiền bối hoặc lòng hảo tâm của các tín đồ mộ đạo…

Vườn kinh bia đá “độc nhất vô nhị”

Theo một tài liệu, vào năm 2014, để tạo ra khu vườn kinh bia đá độc đáo này, trụ trì chùa Phước Hậu trong một lần đi Myanmar đã thấy một số nơi khắc kinh trên đá rất tinh xảo. Thầy quyết tâm nghiên cứu tìm cách khắc những bài kinh bằng tiếng Việt lên phiến đá.Từ ý tưởng táo bạo ban đầu đến việc thực hiện đều đòi hỏi tính kiên trì. Từ việc chọn nguyên liệu đá, cách bài trí đến chọn loại kinh nào để dịch ra tiếng Việt là cả một quá trình khó khăn. Thầy đã tham khảo ý kiến của các Phật tử là phê bình mỹ thuật, kiến trúc sư để chọn ra loại đá màu xanh xám này để khắc kinh. Sau đó, thầy đã nhờ cố Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tiếng Pali sang tiếng Việt. Tiếp bước sự thành công của khu vườn kinh Phật, Hòa thượng Thích Phước Cẩn thực hiện các công trình khác như: Vườn kinh A Di Đà và vườn kinh Bắc truyền trích diễm. 

Khu vườn kinh Phật bằng đá hiện có 3 khu vực, bao gồm: Kinh pháp cú, vườn A Di Đà, vườn kinh Bắc truyền trích diễm.

Kinh pháp cú có 213 phiến đá được xếp thành hình 8 lá bồ đề tượng trưng Bát chánh đạo. Đá ở khu này có kích thước 0,4×0,6m, màu xanh và được khắc 423 bài lên 2 mặt đá. Đồng thời, còn 1 bài nói về đại ý của bộ kinh pháp cú, công hạnh của người đi tu và cái khác khắc hình Hòa thượng Thích Minh Châu (trụ trì chùa Phước Hậu Vĩnh Long).

 Vườn A Di Đà gồm 31 tấm đá được đặt theo hình chữ S tượng trưng cho hình dáng trên bản đồ của nước Việt Nam. Với mỗi miền Bắc, Trung, Nam đều có một phiến đá đặt giữa hồ và ghi ngôi chùa cộng thêm những hòn giả sơn biểu tượng như núi Thất Sơn, Yên Tử,…Các bài kinh ở vườn này được dịch theo thể thơ lục bát.

Khu vườn kinh Bắc truyền trích diễm có 15 tấm bia đá. Nhiều cái đơn giản hơn thì khắc chữ tâm, nhẫn, những lời răn dạy của đức Phật. Đồng thời, còn có một số tấm bia khắc thêm tiếng Anh bên cạnh để người nước ngoài hiểu được.

Trung tâm vườn kinh bằng đá là ngọn núi có bốn tượng Phật Thích Ca Mâu Ni. Nhiều du khách đến tham quan khu vườn kinh bia đá này rất thích mê những tác phẩm kinh Phật được khắc trên đá…

Hàng năm, chùa Phước Hậu có các ngày lễ theo âm lịch: rằm tháng giêng, rằm tháng bảy (lễ Vu lan), rằm tháng mười, lễ Phật đản,... thu hút đông đảo phật tử khắp nơi đến tham dự. Chùa Phước Hậu được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia, (Quyết định số 152-QĐ/BT, ngày 25/01/1994).

Mặt tiền chùa Phước Hậu hướng ra sông Hậu

                                             Du khách tham quan vườn kinh                                           

  Bài và ảnh: Huỳnh Biển

Ẩm thực

Địa điểm