Vĩnh Long công bố di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Nguyên tiêu, định hướng bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch

05/03/2026

Sáng ngày 03/3/2026, tại Phước Thắng Cung - chùa Ông Bảo (xã Đại An), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long tổ chức Lễ công bố di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội truyền thống “Lễ hội Nguyên tiêu ở Trà Cú”. Đây là sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xã Đại An năm 2026.

Ông Nguyễn Hữu Đạt - Trưởng cơ quan đại diện Văn phòng Bộ VHTTDL tại TPHCM (bên phải) trao chứng nhận cho lãnh đạo Sở VHTTDL tỉnh Vĩnh Long

Tham dự lễ công bố có các đại biểu: ông Nguyễn Hữu Đạt - Trưởng cơ quan đại diện Văn phòng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại Thành phố Hồ Chí Minh; Tiến sĩ Phạm Thành Nhơn - Phó viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ và Nghiên cứu Giáo dục - Bộ Khoa học và Công nghệ. Về phía lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long, có bà Nguyễn Thị Quyên Thanh - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; bà Thân Thị Ngọc Kiều - Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội Hội đồng nhân dân tỉnh; ông Châu Chí Công - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; ông Thạch Bồi - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, cùng đại diện lãnh đạo các Sở, ban, ngành tỉnh, tổ chức chính trị - xã hội tỉnh; chức sắc tôn giáo; Văn phòng Sở, các phòng chuyên môn nghiệp vụ, các đơn vị trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Về phía lãnh đạo xã, có ông Trần Văn Phong - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Đại An; ông Sơn Thanh Nghĩa - Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Trà Cú; ông Ngô Quốc Thạnh - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đại An; Ban Quản lý các điểm tín ngưỡng Phước Thắng Cung, đình Minh Hương, Phước Long Cung, Phước Lộc Hoà (xã Đại An) và Tân Hưng Cung (xã Trà Cú) cùng cơ quan báo đài đến ghi hình, đưa tin.   

Bà Nguyễn Thị Quyên Thanh - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại buổi lễ

Lễ hội Nguyên tiêu (hay Nguyên tiêu Thắng hội) ở Trà Cú đã tồn tại hơn 120 năm, thường diễn ra vào ngày rằm tháng Giêng âm lịch (ngày 15 tháng Giêng) hằng năm, mang ý nghĩa sâu sắc là đêm trăng rằm đầu tiên của năm mới. Khởi nguồn là lễ hội tín ngưỡng truyền thống của cộng đồng người Hoa, qua quá trình cộng cư, giao lưu và tiếp biến văn hóa, từng bước trở thành ngày hội chung của 03 dân tộc Hoa - Kinh - Khmer. Lễ hội được tổ chức tập trung trên địa bàn 02 xã Đại An và Trà Cú, đánh dấu sự khởi đầu thuận lợi, bình an và may mắn, cũng như cầu mong một năm mới quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa; đồng thời, tạo ra không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, góp phần tăng cường kết nối, giao lưu và hòa nhập văn hóa giữa các dân tộc.

Lễ hội Nguyên tiêu tại xã Đại An

Phần quan trọng nhất trong nghi thức lễ hội chính là lễ Nghinh thần, hay còn gọi là lễ Rước cộ. Đây vừa là nghi thức truyền thống, vừa là hình thức diễn xướng dân gian để người dân địa phương và khách du lịch cùng tham gia. Đúng 18 giờ đêm rằm tháng Giêng, tại ngôi chánh điện của Phước Thắng Cung - chùa Ông Bảo (xã Đại An), vị chủ tế cùng các bô lão tề tựu trước án thờ khấn vái, cung thỉnh kim tượng Bảo sanh đại đế (vị thần cai quản về sinh mạng, sức khỏe), Quảng trạch tôn vương (hay Bảo an tôn vương - vị thần bảo hộ sự bình yên cho muôn dân) và Phước đức chánh thần (còn gọi là Tài Bạch Tinh Quân, trông coi về tiền bạc lợi lộc) cùng lên kiệu vàng.

Đoàn diễu hành bắt đầu đi từ Phước Thắng Cung hướng về miếu Bảo An - nơi thờ bà Thiên Hậu, cung thỉnh Thánh mẫu cùng ngự trên kiệu Ông, thể hiện ước vọng âm dương hòa hợp, vạn vật sinh sôi nảy nở, dân làng no đủ lâu bền. Đoàn tiếp tục di chuyển về Thánh thất Cao Đài và chùa Phnô Đôn (Chùa Cò) chiêm bái đức Phật.

Nghi thức Nghinh thần hàm ý đưa đức ông Bảo sanh đại đế (tín ngưỡng người Hoa) đến ra mắt, chào hỏi chư thánh Cao Đài (tôn giáo người Kinh) và đức Phật (tôn giáo người Khmer), thể hiện tình hòa hảo, hiếu thuận, đoàn kết giữa ba dân tộc anh em trên địa bàn.

Trên những nẻo đường đoàn diễu hành đi qua, nhà nhà không phân biệt dân tộc, tôn giáo đều lập bàn hương án trước ngõ cung nghinh đức Ông. Khi kiệu Ông đến, già trẻ lớn bé trong nhà tề tựu trước hương án, thắp hương khấn vái và nhận một ít gạo muối, xem như “lộc thánh” mà đức Ông ban phát cho dân làng. Không chỉ riêng Phước Thắng Cung, nghi thức diễu hành còn được tổ chức tại đình Minh Hương, Phước Long Cung và Phước Lộc Hoà, tạo nên không khí sôi nổi, phấn khởi và vui tươi trong đêm rằm tháng Giêng.

Với những nét độc đáo của lễ hội, ngày 27/6/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công bố Quyết định số 2210/QĐ-BVHTTDL đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội truyền thống “Lễ hội Nguyên tiêu ở Trà Cú” (gồm xã Đại An, xã Định An, thị trấn Định An và thị trấn Trà Cú, tỉnh Trà Vinh) nay thuộc 02 xã Đại An và Trà Cú, tỉnh Vĩnh Long.

Diễu hành lễ hội Nguyên tiêu tại xã Đại An năm 2026

          Tại buổi lễ công bố, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Thị Quyên Thanh đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống hiện nay; nghiên cứu xây dựng sản phẩm văn hóa đặc trưng gắn với chuyển đổi số, tăng cường quảng bá trên các phương tiện truyền thông và nền tảng số nhằm lan tỏa sâu rộng các giá trị truyền thống tốt đẹp của lễ hội. Đồng thời, tiếp tục nâng tầm quy mô, chất lượng Nguyên tiêu Thắng hội, đưa lễ hội trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của tỉnh, gắn với phát triển kinh tế và du lịch tại địa phương.

Dịp này, Ủy ban nhân dân tỉnh và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã tặng nhiều bằng khen, giấy khen cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác giữ gìn, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ hội Nguyên tiêu ở Trà Cú”.  

Tin, ảnh: Trúc Giang

Ẩm thực

Địa điểm