Về Bảo Thạnh - Vĩnh Long viếng người thầy của đất phương Nam

26/06/2026

Giữa vùng đất ven biển giàu truyền thống của xã Bảo Thạnh, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre (nay là xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long) lưu giữ một không gian văn hóa - lịch sử: di tích cấp quốc gia thờ Võ Trường Toản, người được tôn vinh là “người thầy của đất phương Nam”. Không ồn ào, không phô trương, nơi đây mang vẻ đẹp trầm mặc, như chính cuộc đời và nhân cách của ông - một con người chọn lặng lẽ gieo chữ để rồi gặt nên cả một thế hệ hiền tài cho đất nước.

Toàn cảnh Khu di tích Võ Trường Toản

Võ Trường Toản sống vào thế kỷ XVIII, trong bối cảnh xã hội nhiều biến động. Ông không theo đuổi con đường quan lộ, mà dành trọn đời cho sự nghiệp giáo dục. Điều khiến hậu thế kính trọng không chỉ là học vấn uyên thâm, mà còn là đạo đức và khí tiết của một bậc thầy chân chính. Ông dạy học không vì danh lợi, mà vì trách nhiệm với xã hội. Học trò của ông, nhiều người sau này trở thành nhân vật lịch sử quan trọng, tiêu biểu như Phan Thanh Giản - người nổi tiếng với tài năng và lòng trung nghĩa.

Di tích tại Bảo Thạnh không phải là nơi ông sinh ra, nhưng lại là nơi nhân dân chọn để tưởng niệm và tri ân. Chính điều này tạo nên một giá trị rất riêng: đây không chỉ là một địa điểm lịch sử, mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn. Khu di tích được xây dựng trong không gian thoáng đãng, bao quanh bởi cây xanh và không khí trong lành đặc trưng của vùng biển Bến Tre (trước đây). Ngay từ lối vào, du khách đã có thể cảm nhận được sự yên tĩnh, khác biệt hoàn toàn với nhịp sống vội vã bên ngoài.

Không gian nơi thờ tự Võ Trường Toản

Trung tâm khu di tích là đền thờ Võ Trường Toản, nơi đặt bài vị và tượng của ông trong không gian trang nghiêm. Kiến trúc không quá cầu kỳ, nhưng hài hòa và mang đậm nét truyền thống Nam Bộ. Những chi tiết chạm khắc, hoành phi, câu đối… đều thể hiện sự tôn kính đối với người thầy đã dành cả đời cho việc “trồng người”. Điều đáng nói là, dù không phải là một công trình đồ sộ, nơi đây vẫn mang đến cảm giác thiêng liêng - bởi giá trị của nó nằm ở tinh thần, không phải hình thức.

Điểm làm nên sức hút đặc biệt của di tích này chính là câu chuyện phía sau. Đó là câu chuyện về một người thầy không màng danh lợi, về một nền giáo dục đề cao đạo đức hơn thành tích, và về một truyền thống tôn sư trọng đạo đã ăn sâu vào đời sống người Việt. Khi đứng trước tượng Võ Trường Toản, nhiều du khách - đặc biệt là những người trẻ - không khỏi tự hỏi: trong thời đại ngày nay, liệu chúng ta có còn giữ được tinh thần học tập vì giá trị thực sự, hay đang bị cuốn theo những mục tiêu ngắn hạn?

Phần mộ cụ Võ Trường Toản được bao bọc bởi không gian xanh yên bình, lưu giữ những giá trị về đạo học và truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc

Chính những suy ngẫm đó khiến chuyến tham quan trở nên có chiều sâu. Đây không phải là nơi để “check-in” rồi rời đi, mà là nơi để dừng lại, để nghĩ và để cảm. Không gian yên bình của Bảo Thạnh như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng: tri thức và đạo đức luôn là nền tảng bền vững nhất cho mỗi con người. Và hình ảnh Võ Trường Toản - giản dị nhưng kiên định, chính là minh chứng rõ ràng cho điều đó.

Từ góc độ du lịch, di tích này có tiềm năng phát triển theo hướng trải nghiệm giáo dục và văn hóa. Thay vì chỉ tham quan đơn thuần, du khách có thể kết hợp với các hoạt động tìm hiểu lịch sử, giao lưu học thuật, hoặc các chương trình dành cho học sinh - sinh viên. Nếu được đầu tư đúng hướng, nơi đây hoàn toàn có thể trở thành một “điểm đến tri thức” của vùng Đồng bằng sông Cửu Long - nơi du khách không chỉ đến để xem, mà còn để học và để trưởng thành hơn trong suy nghĩ.

Tuy nhiên, muốn làm được điều đó, cách kể chuyện cần thay đổi. Một di tích dù ý nghĩa đến đâu cũng sẽ trở nên xa lạ nếu không được truyền tải đúng cách. Cần đưa câu chuyện về Võ Trường Toản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ - thông qua công nghệ, truyền thông sáng tạo, hoặc các chương trình trải nghiệm thực tế. Khi người trẻ hiểu và cảm được giá trị, họ sẽ tự tìm đến - không phải vì “phải đi”, mà vì “muốn đi”.

Nhìn rộng hơn, di tích Võ Trường Toản tại Bảo Thạnh không chỉ là một điểm đến của riêng Bến Tre, mà còn là một phần của di sản văn hóa Nam Bộ. Nó đại diện cho một hệ giá trị mà xã hội hiện đại đôi khi đang lãng quên: học để làm người trước khi làm nghề. Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng, những giá trị như vậy càng cần được nhắc lại, không phải bằng lời nói, mà bằng những không gian trải nghiệm cụ thể như nơi đây.

Hành trình đến Bảo Thạnh vì thế không đơn thuần là một chuyến du lịch. Đó là hành trình tìm về một chuẩn mực sống, một triết lý giáo dục, và một con người đã dành cả đời để vun đắp cho tương lai của người khác. Và khi rời đi, điều đọng lại không chỉ là hình ảnh của một di tích, mà là một câu hỏi dành cho mỗi chúng ta: mình đang học và sống vì điều gì?

di tích Võ Trường Toản không chỉ là điểm đến tham quan mà còn là noi khơi dây nguồn cảm ứng học tập, nghiên cứu và nuôi dưỡng giá trị nhân văn cho thê hệ trẻ

Nếu một điểm đến có thể khiến người ta suy nghĩ như vậy, thì nó đã làm được điều quan trọng nhất - chạm đến bên trong con người. Và di tích Võ Trường Toản ở Bảo Thạnh chính là một nơi như thế.

Bài, ảnh: Hoan Nguyễn

Ẩm thực

Địa điểm