Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh - “Công trình của Trái tim” trên đất Vĩnh Long

14/08/2026

Vĩnh Long, vùng đất “địa linh - nhân kiệt” mang đậm truyền thống cách mạng hào hùng, gắn liền với nhiều vị anh hùng dân tộc trong dòng chảy lịch sử nước ta như Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng, Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt, Nhà thơ - nhà giáo - thầy thuốc tiêu biểu Nguyễn Đình Chiểu, Nữ tướng Nguyễn Thị Định, nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Út (Út Tịch), … Tỉnh có tiềm năng phát triển loại hình du lịch văn hóa - lịch sử với hơn 1.000 di tích, trong đó có 215 di tích đã được xếp hạng.

Tọa lạc tại ấp Vĩnh Hội, xã Long Đức, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh, nay là phường Long Đức, tỉnh Vĩnh Long, có một điểm đến được nhà cách mạng lão thành - nhà nghiên cứu uyên bác - nhà báo đầy nhiệt huyết Trần Bạch Đằng khái quát thành biểu tượng “Công trình của Trái tim” bởi ý nghĩa thiêng liêng của việc hình thành, quá trình chiến đấu bảo vệ ngoan cường và giá trị sâu sắc trong đời sống tinh thần của nhân dân Vĩnh Long. Đó chính là khu di tích lịch sử Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, người dân địa phương vẫn quen gọi là “Đền thờ Bác Hồ”. Nơi đây được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1989 và được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là Điểm du lịch tiêu biểu Đồng bằng sông Cửu Long năm 2025.

 Khách tham quan chụp hình lưu niệm tại Đền thờ Bác Hồ (ảnh: Trúc Giang)

Ngược dòng lịch sử, vào ngày 02/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩnh viễn ra đi. Lúc bấy giờ, bất chấp sự cấm đoán gắt gao của quân xâm lược, Nhân dân Long Đức, Trà Vinh ước nguyện xây dựng một nơi khang trang để cộng đồng địa phương bày tỏ lòng thành kính biết ơn đến vị lãnh tụ vĩ đại, vị cha già kính yêu của dân tộc. Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi công vào ngày 10/3/1970 và khánh thành vào đêm Giao thừa Xuân Tân Hợi (26/01/1971), địa điểm được chọn là vuông giồng cao ráo thuộc ấp Vĩnh Hội - trung tâm của xã - nơi trước đây từng là ngôi đình thờ Thành hoàng Bổn cảnh của địa phương. Trong quá trình xây dựng và bảo vệ Đền thờ Bác Hồ, lực lượng vũ trang và nhân dân Long Đức, Trà Vinh đã phối hợp nhuần nhuyễn, bẻ gãy hàng chục trận càn quét, hàng trăm trận đánh phá bằng máy bay, pháo binh, tàu chiến của địch, loại ra khỏi vòng chiến đấu hơn 300 tên địch. Hơn 20 cán bộ, chiến sĩ và quần chúng đã anh dũng hy sinh cho sự tồn tại của ngôi Đền. Đến ngày 29/4/1975, trong cơn “giãy chết” cuối cùng, bọn chỉ huy tiểu khu Vĩnh Bình (tên gọi tỉnh Trà Vinh cũ của chính quyền Sài Gòn) điên cuồng cho máy bay bắn phá, gây thiệt hại nặng một phần ngôi Đền. Với lòng kính yêu, biết ơn Bác vô hạn, Đảng bộ, lực lượng vũ trang và Nhân dân Long Đức sẵn sàng chấp nhận mọi mất mát, hy sinh, kiên cường chiến đấu bảo vệ ngôi Đền.

Toàn cảnh khu di tích ngày nay (ảnh: TTXTDL)

Sau ngày 30/4/1975, đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân, Đảng bộ, chính quyền tỉnh Trà Vinh (cũ) đã nhiều lần trùng tu, tôn tạo cũng như xây dựng mới các hạng mục theo quy hoạch của một khu di tích lịch sử - văn hóa gắn với chức năng du lịch. Tổng thể Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh rộng 5,4 ha với các hạng mục chính: đền thờ, nhà trưng bày thân thế sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh, khuôn viên cây xanh, ao cá… và đặc biệt là mô hình Nhà sàn Bác Hồ được thiết kế, in sao và lắp khoa học với tỉ lệ 97% theo nguyên bản nhà sàn Bác Hồ tại Phủ Chủ tịch ở Thủ đô Hà Nội.

Nép mình dưới những lũy tre ngày nào che chở ngôi Đền, vỏ bao che (phần kiến trúc bên ngoài) được thiết kế theo dạng một đóa sen cách điệu màu hồng tươi, bao bọc và bảo vệ ngôi Đền nhỏ bé bên trong khỏi mưa nắng và thời gian. Phía trong, ngôi Đền được phục chế lại theo đúng nguyên trạng khiêm tốn, đơn sơ, với kích thước 4 x 4 m bằng khung gỗ, mái lợp lá, vách tôn. Mỗi dịp Tết đến xuân về, nhiều đoàn đại biểu lãnh đạo Trung ương, các tỉnh, thành phố và nhân dân cả nước đến tham quan, thắp hương tưởng nhớ Bác.

Khách tham quan nghe thuyết minh về Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh (ảnh: Trúc Giang)

Nhà trưng bày được xây dựng theo kiến trúc truyền thống dân tộc. Trong đó, nhiều hiện vật, hình ảnh, tài liệu giúp du khách tham quan tìm hiểu về cuộc đời hoạt động của Bác; truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất trong kháng chiến và những thành tựu trong công cuộc đổi mới của Đảng bộ, Nhân dân; quá trình xây dựng và chiến đấu bảo vệ ngôi Đền.

Khuôn viên di tích với hồ sen lớn hài hòa cùng hệ thống cây xanh, hoa kiểng quanh năm, tạo cho du khách cảm giác mát mẻ, thư thái. Những tán còng cổ thụ và lũy tre bao quanh cùng hệ thống hầm hào, công sự (các công trình phục vụ quốc phòng) là chứng nhân của quá trình xây dựng, chiến đấu bảo vệ ngôi Đền được phục hồi và bảo quản một cách nghiêm túc, chu đáo.

Khuôn viên trong xanh của khu di tích (ảnh: Trúc Giang)

Hiện vật thời chiến tranh được trưng bày trong khuôn viên khu di tích (ảnh: Trúc Giang)

Đặc biệt, năm 2012, theo quy hoạch của hệ thống Bảo tàng Hồ Chí Minh trên cả nước đã được Ban Bí thư Trung ương Đảng phê chuẩn, phiên bản Nhà sàn Bác Hồ với tỷ lệ 97% so với nguyên bản đã được xây dựng trong khuôn viên Đền thờ. Đây là hiện vật quý khẳng định giá trị lịch sử của Đền thờ Bác Hồ tỉnh Trà Vinh (cũ) - nay là Vĩnh Long trong hệ thống Bảo tàng Hồ Chí Minh, vừa là điểm nhấn đặc biệt để du khách và quần chúng nhân dân có dịp tham quan, nghiên cứu, tìm hiểu thân thế, sự nghiệp của Người.

Mô hình Nhà sàn Bác Hồ (ảnh: Trúc Giang)

          Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Vĩnh Long là kết tinh tấm lòng Nhân dân Vĩnh Long nói riêng, miền Nam nói chung đối với Bác Hồ kính yêu. Hiện nay, khu di tích không chỉ là nơi để tưởng nhớ Bác mà còn là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Vừa mang đến không gian yên bình để chiêm nghiệm về lịch sử, vừa là nơi để thế hệ trẻ hiểu hơn về tình yêu nước và tinh thần bất khuất của người dân Nam Bộ trong kháng chiến, xứng đáng là biểu tượng “Công trình của Trái tim” trên đất Vĩnh Long./.

Tác giả: Trúc Giang

Ẩm thực

Địa điểm