BƯỞI NĂM ROI - MỘT TRONG NHỮNG ĐẶC SẢN TIÊU BIỂU CỦA VĨNH LONG

18/06/2024

Nếu du khách đã từng đến Vĩnh Long thì không thể nào không biết đến cái tên “bưởi Năm Roi” một đặc sản tiêu biểu của địa phương. Hiện nay, giống bưởi này cũng đã được trồng phổ biến một số nơi nhưng nếu nói đến độ ngon, ngọt, mang đậm chất vốn có thì phải khẳng định khu vực trồng tại xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long. Vùng đất này được bồi đắp phù sa hàng năm từ sông Hậu và sông Trà Ôn cộng với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thích hợp, chính nó là điều kiện thuận lợi để tạo ra giống bưởi ngon, ngọt nổi tiếng như vậy.

Nếu miền Bắc có bưởi Đoan Hùng, bưởi Diễn; miền Trung có bưởi Phúc Trạch, bưởi Thanh Trà thì ở miền Nam nổi tiếng với bưởi Da Xanh của Bến Tre và bưởi Năm Roi của Vĩnh Long. Đây là những giống bưởi ngon, ngọt nổi tiếng, thường được du khách ưa chuộng sử dụng khi đến địa phương du lịch cũng như mua về làm quà tặng cho người thân và bạn bè sau chuyến đi.

Bưởi Năm Roi có hình quả lê, thân tròn, đầu hơi thon và có núm

Về nguồn gốc của giống bưởi Năm Roi có rất nhiều câu chuyện khác nhau. Một trong những câu chuyện về tên và nguồn gốc của bưởi Năm Roi mà người dân Vĩnh Long thường kể cho nhau nghe là giống bưởi này do ông Trần Văn Bưởi, người làng Mái Dầm (nay thuộc xã Phú Hữu, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang) vô tình nhặt được trên sông khi ngủ lại trên ghe bầu ở Tân Châu (Châu Đốc – An Giang). Khi nhặt lên thấy trái có da màu xanh, bổ ra múi bưởi đỏ vàng, tách múi nếm thử thấy vị vừa ngọt, vừa chua, thơm ngon, ông liền lấy hột mang về quê Phú Hữu để trồng. Sau khi được trồng phổ biến khắp vùng Hậu Giang, nhiều người nghe tiếng đã tìm đến xin giống về trồng. Từ cây gốc ở xã Phú Hữu, giống bưởi này đã nhanh chóng được nhân giống và có mặt ở khắp các xã cùng nhiều nơi ở miền Tây Nam Bộ, đặc biệt ở các huyện Long Hồ, Trà Ôn và Bình Minh thuộc tỉnh Vĩnh Long.

Về tên gọi “Năm Roi”, người dân huyện Bình Minh lưu truyền một giai thoại liên quan đến ông Bùi Văn Tước (ở xã Thuận An, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long). Tương truyền, sau khi ông xin được giống bưởi ở Phú Hữu về trồng được ba năm thì phát hiện một cây bưởi đột biến ăn rất ngon. Vì muốn để dành cây bưởi quý đãi khách, ông Tước căn dặn con cháu trong nhà là nếu ai hái mất một quả sẽ đánh năm roi. Một đêm, con gái của ông hẹn gặp người yêu ở ngoài vườn. Không may, chàng trai bị ông chủ vườn bắt gặp, anh đành nhận tội muốn vào vườn “xin” giống bưởi ngon và chịu đánh đòn để người yêu khỏi bị liên lụy. Từ câu chuyện này, người dân đã gọi đùa giống bưởi này là “bưởi Năm Roi” và nó trở thành tên gọi của giống bưởi sau này.

Ruột bưởi Năm Roi có màu trắng, thịt mềm, mọng nước

Bưởi Năm Roi có hình quả lê, thân tròn, đầu hơi thon và có núm, nặng khoảng dao động từ 1,4kg đến 1,8kg. Quả chín có màu vàng ngả xanh, vỏ mỏng, ruột trắng, thịt mềm, mọng nước. Tuy mọng nước, nhưng múi bưởi rất dễ tách, vị ngọt dịu hơi dôn dốt chua, mùi thơm, để càng lâu ăn càng ngon. Giống bưởi này khi chín thường không có hạt hoặc chỉ có ít hạt lép nhỏ. Đây là điểm nổi bật tạo sự khác biệt giữa bưởi Năm Roi trồng tại Bình Minh và bưởi trồng tại các vùng khác. Từ tháng 9 đến tháng 12 hàng năm là những tháng rơi vào giai đoạn ra hoa, thu hoạch của cây. Nếu được chăm sóc chu đáo và áp dụng tốt các biện pháp khoa học kỹ thuật, cây bưởi Năm Roi tại Mỹ Hòa có thể cho quả trên 15 năm là chuyện bình thường. Một số vườn bưởi “cổ thụ” vẫn sum suê quả ngọt. Nếu du khách đến tham quan vào dịp thu hoạch thì sẽ rất thích thú khi được trải nghiệm thu hoạch quả, mua và thưởng thức quả ngay tại vườn.

Người dân thu hoạch bưởi Năm Roi

Ngày nay, tại một số vườn được trồng theo những quy định nghiêm ngặt về kỹ thuật chăm sóc, bảo quản và thu hoạch. Vườn bưởi đều có thực hiện hồ sơ riêng ghi đầy đủ quá trình chăm sóc, ngày bón phân, phun thuốc,… nên chất lượng trái bưởi tại Bình Minh – Vĩnh Long được đánh giá rất cao. Tuy nhiên, việc du khách đến tham quan cũng cần lên lịch trình và liên hệ trước để được hướng dẫn cho chuyến đi được sắp xếp chu đáo. Nhìn chung, người dân nơi đây rất thân thiện, hiền hòa, mến khách, sẵn sàng đón tiếp du khách đến tham quan, trải nghiệm và mua sản phẩm tại vườn.

Vừa qua vào tháng 5/2021, để quảng bá những đặc sản của Vĩnh Long đến với đông đảo du khách, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu UBND tỉnh có văn bản đề nghị tổ chức Kỷ lục Việt Nam đưa bưởi Năm Roi vào danh sách đặc sản và quà tặng độc đáo của tỉnh Vĩnh Long thuộc Top 100 món ăn, đặc sản của Việt Nam năm 2021-2022. Những du khách nào chưa có cơ hội được trải nghiệm tham quan các vườn bưởi Năm Roi nói trên và thưởng thức vị ngon ngọt của quả ngay tại vùng đất đặc trưng trồng giống bưởi này thì hãy một lần đến để trải nghiệm những điều tuyệt vời nhé.

                                                                 Bài, ảnh: Trọng Tín

                                                        (Có nghiên cứu một số tư liệu vietfuntravel.com.vn)

Ẩm thực

Địa điểm