VĨNH LONG “XANH HÓA” DU LỊCH

14/04/2026

Buổi sáng trên Cồn Chim bắt đầu bằng tiếng nước vỗ nhẹ vào mạn xuồng, tiếng chim gọi nhau trên những hàng dừa nước và mùi khói bếp len qua vườn cây. Không ồn ào, không vội vã, nhịp sống nơi đây chậm rãi như thể đứng ngoài guồng quay của biến đổi khí hậu và những áp lực phát triển.

Không gian thanh bình ở Cồn Chim.

Nhưng thực tế, chính những vùng đất như thế này lại đang ở tuyến đầu của sự biến đổi khí hậu. Và cũng từ đây, một cách làm du lịch mới - du lịch xanh, du lịch thuận thiên đã và đang hình thành, trở thành lời giải cho cả bài toán môi trường lẫn sinh kế nông thôn.

Những cù lao “xanh” định hình lại du lịch

Không phải những công trình lớn hay sản phẩm cầu kỳ, hành trình “xanh hóa” du lịch Vĩnh Long bắt đầu từ những điều rất nhỏ và rất thật.

Tại Cồn Chim, du lịch được xây dựng trên nguyên tắc giữ nguyên đời sống bản địa. Du khách đến đây không phải để “xem” mà để “sống”: chèo xuồng, giăng lưới, nấu ăn, nghe đờn ca tài tử. Không có sự sắp đặt, không có “diễn”,  mọi trải nghiệm đều diễn ra tự nhiên như vốn có.

Trong khi đó, Cồn Hô lại mang đến không gian miệt vườn trù phú, nơi những bữa ăn được chuẩn bị từ chính khu vườn phía sau nhà. Ở đó, khái niệm “du lịch xanh” không còn là khẩu hiệu, mà trở thành thói quen sống - ăn sạch, ở gần thiên nhiên, hạn chế tối đa tác động đến môi trường.

Còn tại Nhị Hòa, du lịch đang được gắn với làng nghề và đời sống cộng đồng. Mỗi món ăn, mỗi sản phẩm thủ công đều mang theo một câu chuyện, giúp du khách hiểu sâu hơn về văn hóa và cách người dân thích ứng với những đổi thay của tự nhiên.

Giữ người ở lại quê bằng sinh kế từ du lịch

Đằng sau những trải nghiệm tưởng chừng giản dị ấy là một bài toán lớn hơn: làm sao để người dân có thể sống được trên chính mảnh đất của mình.

Ông Trần Minh Thanh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nhị Long cho rằng phát triển du lịch nông thôn chính là một trong những lời giải quan trọng.

Theo ông, khi du lịch phát triển, người dân không chỉ phụ thuộc vào nông nghiệp mà có thể tham gia vào nhiều khâu khác như lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm. Điều này giúp đa dạng hóa sinh kế, tạo việc làm tại chỗ và hạn chế tình trạng lao động trẻ rời quê.

“Quan trọng hơn, làm du lịch buộc mình phải giữ môi trường, giữ văn hóa. Mà giữ được những cái đó thì mới làm lâu dài được”, ông chia sẻ.

Du lịch không phải là điểm đến, mà là hành trình trải nghiệm

Ở góc độ chuyên môn, Tiến sĩ Tạ Duy Linh nhận định, hướng đi của Vĩnh Long đang dần chuyển từ phát triển điểm đến đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái trải nghiệm.

Theo ông, giá trị của du lịch địa phương không nằm ở việc tạo ra những sản phẩm mới lạ, mà ở cách kết nối những gì vốn có: từ cảnh quan, văn hóa đến đời sống - thành một hành trình xuyên suốt. Du khách không chỉ đến một nơi, mà đi qua nhiều không gian, mỗi nơi là một mảnh ghép của câu chuyện chung.

Ông cũng nhấn mạnh, yếu tố cốt lõi của du lịch xanh chính là con người. Khi cộng đồng hiểu đúng và chủ động tham gia, du lịch không còn là hoạt động ngắn hạn mà trở thành động lực phát triển bền vững.

“Làm du lịch bằng đời sống thật”

Nếu chính quyền là người định hướng, chuyên gia là người nhìn xa, thì người dân chính là những người “giữ hồn” cho du lịch.

Tại Cồn Chim, chị Nguyễn Thị Bích Vân - Chủ nhiệm Hợp tác xã du lịch cộng đồng là một trong những người tiên phong.

Chị nói một cách mộc mạc: “Ở đây tụi tôi không làm du lịch kiểu dựng cảnh. Khách tới là sống chung với mình, làm những việc mình vẫn làm mỗi ngày”.

Chính sự “không diễn” ấy lại trở thành điều níu chân du khách. Họ đến không phải để tìm sự tiện nghi, mà để tìm cảm giác thật, được hòa vào đời sống, được hiểu và được kết nối.

Theo chị, khi người dân cùng tham gia làm du lịch, họ cũng tự ý thức hơn trong việc giữ gìn môi trường. “Mình làm mà phá môi trường thì khách cũng không quay lại. Nên ai cũng tự nhắc nhau giữ cho sạch, cho đẹp”.

Thuận thiên để đi xa

Biến đổi khí hậu đang đặt ra nhiều thách thức cho Vĩnh Long, nhưng cũng chính điều đó buộc địa phương phải thay đổi cách phát triển.

Không chống lại tự nhiên, Vĩnh Long chọn cách “thuận thiên”: phát triển du lịch dựa trên hệ sinh thái sẵn có, hạn chế can thiệp, khai thác có kiểm soát và hướng đến lâu dài.

Từ những cù lao như Cồn Chim, Cồn Cá Hô đến Nhị Hòa, một mô hình du lịch mới đang dần rõ nét, nơi con người, thiên nhiên và kinh tế cùng tồn tại trong một mối quan hệ hài hòa.

Du lịch Vĩnh Long không ồn ào. Nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại là sức mạnh.

Giữa những biến động của khí hậu và thị trường, vùng đất này đang chọn đi chậm - để đi bền. Không chạy theo số lượng, mà giữ lấy giá trị. Không khai thác đến cạn kiệt, mà gìn giữ để lâu dài.

Và có lẽ, trong hành trình tìm kiếm một tương lai bền vững, những nơi như Vĩnh Long - với những cù lao giữa dòng và những con người sống thuận theo tự nhiên lại chính là câu trả lời rõ ràng nhất.

Bài và ảnh: Hoan Nguyễn

Ẩm thực

Địa điểm