MỘT NGÀY VỀ VĨNH LONG - DÂNG HƯƠNG KHU TƯỞNG NIỆM CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG BỘ TRƯỞNG PHẠM HÙNG, KHU LƯU NIỆM THỦ TƯỚNG VÕ VĂN KIỆT, KHU LƯU NIỆM GIÁO SƯ, VIỆN SĨ, THIẾU TƯỚNG TRẦN ĐẠI NGHĨA

26/08/2026

Có những vùng đất đi qua một lần rồi nhớ bởi cảnh sắc, bởi dòng sông, vườn cây, những con đường xanh mát. Nhưng cũng có những vùng đất khiến người ta nhớ bởi tên người, những con người đã từ quê hương ấy bước ra, mang theo tình yêu đất nước, ý chí và khát vọng cống hiến. Vĩnh Long là một vùng đất như thế – vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống cách mạng, nơi đã sản sinh nhiều người con ưu tú, có những đóng góp quan trọng cho quê hương, đất nước. Nhắc đến Vĩnh Long, người ta không chỉ nhớ những dòng sông Cổ Chiên, những vườn cây trĩu quả hay những món ăn dân dã đậm tình miền Tây.

Sự cống hiến khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: tình yêu quê hương, lòng trung thành với đất nước và sự tận hiến cho nhân dân. Hôm nay, trở về Vĩnh Long, tìm đến những khu lưu niệm, du khách không chỉ là đi tham quan một điểm đến lịch sử, mà còn là một hành trình trở về với ký ức, với lòng biết ơn và niềm tự hào.

Hành trình tưởng nhớ những người con ưu tú của Vĩnh Long đưa ta đến Khu tưởng niệm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng tại vùng đất Long Phước (nay xã Long Hồ). Đây là nơi lưu giữ những dấu ấn về cuộc đời của một nhà lãnh đạo cách mạng kiên trung, người đã trải qua nhiều năm tháng đấu tranh gian khổ và giữ nhiều trọng trách quan trọng của đất nước.

Khu tưởng niệm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng (ảnh sưu tầm)

Khu tưởng niệm được khởi công năm 2000, khánh thành năm 2004. Công trình có nhà tưởng niệm, nhà trưng bày và nhiều không gian phục dựng gắn với cuộc đời hoạt động cách mạng của ông, trong đó có phòng biệt giam tại Côn Đảo, nơi làm việc tại căn cứ Trung ương Cục miền Nam và phòng làm việc tại Hà Nội.

Điều khiến người ta xúc động khi đến đây không chỉ là những hiện vật nằm yên trong tủ kính, mà là câu chuyện phía sau mỗi hiện vật. Đó là câu chuyện về một người con Vĩnh Long đã đi qua những năm tháng khốc liệt của lịch sử bằng bản lĩnh, lòng kiên định và niềm tin vào con đường cách mạng.

Giữa không gian thanh bình của quê hương hôm nay, càng cảm nhận rõ hơn giá trị của những hy sinh ngày trước. Một nén hương dâng lên bác Phạm Hùng cũng là một lời tri ân đối với thế hệ đã dành tuổi trẻ, cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tiếp đến về xã Trung Thành, về với Khu lưu niệm thủ tướng Võ Văn Kiệt - một địa chỉ gắn với cuộc đời và quê hương của vị Thủ tướng được nhân dân trìu mến gọi bằng cái tên thân thương “Sáu Dân”. Khu lưu niệm được khánh thành năm 2012, có không gian mở, gần gũi với đời sống người dân và cảnh quan Nam Bộ. Quần thể di tích còn gắn với Đình Bình Phụng và khu vườn lưu niệm của gia đình đồng chí tại nơi ông sinh ra, lớn lên. Năm 2022, các địa điểm lưu niệm thủ tướng Võ Văn Kiệt gồm Khu lưu niệm và Đình Bình Phụng được xếp hạng di tích quốc gia.

Khu lưu niệm thủ tướng Võ Văn Kiệt

Đến nơi đây, người ta dễ có cảm giác gần gũi. Những tư liệu, hình ảnh và không gian lưu niệm giúp người xem hình dung rõ hơn về một con người đã dành cả cuộc đời cho cách mạng và sự nghiệp xây dựng đất nước. Nhà trưng bày “Vườn ông Sáu Dân” cũng góp phần kể lại câu chuyện về quê hương, gia đình và cuộc đời của ông.

Đứng trước không gian ấy, lòng người bỗng lắng lại. Có thể mỗi người sẽ nhớ một câu chuyện khác nhau về bác Sáu Dân, nhưng tựu trung vẫn là sự kính trọng dành cho một nhà lãnh đạo có tư duy đổi mới, quyết đoán, gần dân và luôn đau đáu với sự phát triển của đất nước.

Nếu bác Võ Văn Kiệt để lại dấu ấn sâu đậm trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước, bác Phạm Hùng là biểu tượng của người chiến sĩ cách mạng kiên trung, thì Giáo sư, Viện sĩ, Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa lại là hình ảnh tiêu biểu của trí thức Việt Nam hết lòng phụng sự Tổ quốc.

Bác Trần Đại Nghĩa tên thật là Phạm Quang Lễ, quê ở Vĩnh Long, là một nhà khoa học lớn, một trong những vị tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam và là người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khu lưu niệm được xây dựng tại Tường Lộc, Tam Bình (nay là xã Tam Bình), trên diện tích khoảng 16.000 m², gồm nhà tưởng niệm, nhà trưng bày, phòng hội thảo, phòng chiếu phim, không gian sinh hoạt truyền thống và quảng trường.

Khu lưu niệm Giáo sư, Viện sĩ, Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa

Đến khu lưu niệm, điều đọng lại sâu sắc nhất có lẽ là bài học về trí tuệ và lòng yêu nước. Một người trí thức có thể lựa chọn cuộc sống thuận lợi ở nước ngoài, nhưng bác đã trở về với Tổ quốc, đem kiến thức khoa học phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân. Vì thế, nơi đây không chỉ là nơi tưởng niệm một nhà khoa học mà còn là một “địa chỉ đỏ” giáo dục tinh thần hiếu học, sáng tạo, vượt khó và trách nhiệm với đất nước.

Ba khu lưu niệm, ba câu chuyện, nhưng cùng tạo thành một mạch ký ức đẹp của Vĩnh Long. Đó là ký ức về những người con đã đi từ những miền quê bình dị để góp phần làm nên những trang sử lớn của dân tộc.

Ngày nay, những khu lưu niệm ấy không chỉ dành cho những người đến dâng hương. Đây còn là những điểm đến văn hóa, lịch sử, nơi thế hệ trẻ tìm hiểu về quê hương, về những con người đã sống một cuộc đời có ý nghĩa. Các khu lưu niệm bác Võ Văn Kiệt, bác Phạm Hùng và bác Trần Đại Nghĩa cũng được tỉnh xác định là những địa chỉ quan trọng trong hệ thống di sản, giáo dục truyền thống và phát triển du lịch văn hóa của Vĩnh Long.

Có lẽ, điều đẹp nhất khi về Vĩnh Long không chỉ là nhìn thấy một miền quê xanh mát, nghe tiếng ghe xuôi dòng hay thưởng thức một món ăn dân dã. Đẹp hơn cả là khi ta được nhớ tên những người đã làm nên niềm tự hào của quê hương.

Ba cái tên đã trở thành một phần ký ức của Vĩnh Long. Và hôm nay, trong nhịp sống mới, những cái tên ấy vẫn được nhắc bằng tất cả sự kính trọng. Bởi nhớ về các bác không chỉ để nhìn lại quá khứ, mà còn để nhắc mỗi người hôm nay biết sống trách nhiệm hơn với quê hương, biết trân trọng hòa bình và cố gắng dựng xây đất nước.

Vĩnh Long nhớ tên người. Nhớ bằng những khu lưu niệm xanh trong bóng cây, bằng những nén hương thành kính, bằng câu chuyện được kể cho thế hệ sau – và trên hết, bằng lòng biết ơn không bao giờ cũ.

Có tham khảo một số tài liệu tại các website:

1. https://vinhlong.gov.vn/svhttdl/xem-chi-tiet-tin-tuc/id/217493

2.https://mia.vn/cam-nang-du-lich/khu-luu-niem-giao-su-vien-si-tran-dai-nghia-binh-lang-giua-vinh-long-9710

3. https://svhttdl.vinhlong.gov.vn/xem-chi-tiet-tin-tuc/id/208239

Tác giả: Yêm Nguyễn

 

Ẩm thực

Địa điểm