Bạch Mai và những “cổ mộc” trăm tuổi ở Đình Phú Tự: Kỳ vọng nâng tầm giá trị di sản để phát triển du lịch

30/09/2026

Với tuổi đời hơn 300 năm, Cây Bạch Mai - “Thiên niên cổ mộc” ở Đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) không chỉ là một cổ thụ lâu đời, quý hiếm mà còn gắn bó chặt chẽ với đời sống văn hoá, tinh thần của cộng đồng địa phương. Cùng Cây Khế và Cây Thị vừa được vinh danh Cây Di sản Việt Nam, các “cổ mộc” trăm tuổi này đã và đang góp phần nâng tầm giá trị di sản để phát triển du lịch.

Vừa qua, tại Đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long), Ủy ban nhân dân phường đã tổ chức Lễ công bố xác lập Kỷ lục Việt Nam - “Thiên niên Cổ Mộc” đối với Cây Bạch Mai cổ thụ hơn 300 năm tuổi trong khuôn viên đình. Đồng thời đón nhận Bằng công nhận Cây Di sản Việt Nam đối với Cây Khế và Cây Thị có tuổi đời hơn 200 năm cũng tại đình này.

Cây Bạch Mai tại Đình Phú Tự được xác lập Kỷ lục Việt Nam - “Thiên niên Cổ Mộc” (ảnh: CTV)

“Thiên niên Cổ Mộc” Bạch Mai là một trong những cây bạch mai cổ thụ hiếm hoi còn tồn tại ở Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung. Theo tư liệu ghi nhận, cây có tuổi đời trên 300 năm, được phát hiện từ thuở những cư dân đầu tiên khai hoang, lập ấp trên vùng đất Bến Tre, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long. Đây là loài cây đặc biệt, không giống như những loại mai vàng phổ biến khác, Bạch Mai không cần lẩy lá mà tự rụng lá trước khi ra hoa và chỉ ra hoa một lần vào mùa xuân. Khoảng từ rằm tháng Giêng đến đầu tháng 02 âm lịch, những chùm hoa trắng xóa với bốn cánh dày, nhụy vàng bắt đầu bung nở, hương thơm nhẹ nhàng lan tỏa khắp sân đình.

Bạch Mai nở hoa mỗi dịp xuân về (ảnh: sưu tầm)

Điểm thu hút nhất của Bạch Mai nằm ở quá trình tồn tại và tái sinh tự nhiên. Thuở ban đầu, cây phát triển với một thân chính. Hơn ba thế kỷ, giữa những biến động của thiên nhiên, giông bão và bom đạn chiến tranh, dù thân chính không còn, cây vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ với nhiều thân phụ, hình dáng vững chãi, tán lá xanh tốt, tạo điểm nhấn đặc biệt trong không gian cổ kính của ngôi đình. Chính sức sống bền bỉ ấy đã trở thành một phần giá trị biểu tượng của Cổ thụ Bạch Mai. “Cụ cây” tồn tại sừng sững qua nhiều thế hệ, chứng kiến sự đổi thay của làng quê, trở thành minh chứng sống cùng bám đất giữ làng và là niềm tự hào của người dân vùng đất Phú Tự. Theo công bố của Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings), “Thiên niên Cổ Mộc” Bạch Mai hiện nay có 10 thân phụ, mỗi thân có chu vi từ 75 - 130 cm, phát triển từ cùng một gốc sau quá trình tái sinh tự nhiên.

Đình Phú Tự và Cổ thụ Bạch Mai được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh về kiến trúc nghệ thuật vào năm 2008, riêng Cây Bạch Mai trong khuôn viên đình đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam từ năm 2014. Mỗi mùa hoa nở, người dân địa phương tìm về thăm đình; hoa Bạch Mai được hứng lấy, phơi khô, tạo thành những phần lộc dành cho khách thập phương. Hoa cũng được dùng để pha trà, một số người còn ngâm hoa với rượu theo phương pháp truyền thống.

 

Ông Hồ Phước Hưng - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Phú Khương (trái) và PGS.TS. Phùng Chí Sỹ - Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (phải) phát biểu tại buổi lễ (ảnh: CTV)

Trong khuôn khổ Lễ công bố xác lập Kỷ lục Việt Nam đối với Bạch Mai, Cây Khế và Cây Thị cũng được đón nhận Bằng công nhận Cây Di sản Việt Nam. Bạch Mai hơn 300 năm tuổi nằm trước sân đình, phía sau là Cây Khế và Cây Thị hơn 200 năm tuổi. Những cây cổ thụ này không chỉ có giá trị về cảnh quan sinh thái mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về văn hóa, lịch sử và là nơi lưu giữ ký ức cộng đồng qua nhiều thế hệ.  

Phát biểu tại lễ công bố, PGS.TS. Phùng Chí Sỹ - Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam nhấn mạnh việc công nhận Cây Di sản Việt Nam - Cây Khế và Cây Thị không chỉ góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ cảnh quan môi trường mà còn thể hiện sự trân trọng, biết ơn đối với các bậc tiền nhân đã trồng, chăm sóc và gìn giữ những cây cổ thụ quý báu.

Quý đại biểu chụp ảnh lưu niệm cùng Cây Thị (ảnh: CTV)

Quý đại biểu chụp ảnh lưu niệm cùng Cây Khế (ảnh: CTV)  

          Qua thời gian, những “cổ mộc” trăm tuổi đã trở thành một phần quan trọng không thể tách rời của không gian đình. Ông Hồ Phước Hưng - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phú Khương khẳng định: việc xác lập Kỷ lục Việt Nam - Cây Bạch Mai và công nhận Cây Di sản Việt Nam - Cây Khế và Cây Thị không chỉ tạo điều kiện cho việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích cấp tỉnh - Đình Phú Tự, hướng đến giáo dục các thế hệ hôm nay và mai sau; mà còn tạo thành quần thể cây di sản phục vụ khách du lịch, là điểm đến tham quan, nghiên cứu khoa học và trải nghiệm sinh thái độc đáo, lan tỏa vẻ đẹp thiên nhiên và giá trị văn hóa bản địa.

Theo định hướng phát triển du lịch của phường Phú Khương giai đoạn 2025 - 2030, phấn đấu đến năm 2045 đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, với những tiền đề sẵn có như Du lịch sinh thái Hạ Thảo, các homestay, điểm dừng chân, ... chính quyền địa phương kỳ vọng giá trị của quần thể cây di sản cùng với giá trị lịch sử, văn hóa của Đình Phú Tự sẽ tạo sức lan toả mạnh mẽ, kết nối du lịch giữa các điểm đến trên địa bàn phường, tạo tiền đề xây dựng tour, tuyến tham quan, góp phần trở thành điểm đến văn hóa - tâm linh độc đáo, thu hút du khách khi về với Vĩnh Long - Miền đất hội tụ.  

Tác giả: Trúc Giang

Ẩm thực

Địa điểm