Bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc - Đậm đà dư vị Tết quê

21/01/2026

Nghề bánh tráng, bánh phồng tồn tại ở nhiều địa phương trên đất Nam Bộ nhưng nổi danh hơn cả là bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc của Bến Tre, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long. Trước đây, chiếc bánh tráng, bánh phồng chủ yếu được các gia đình làm trong dịp Tết để dâng cúng tổ tiên, ông bà. Ngày nay, làng nghề hoạt động xuyên suốt cả năm. Vào những tháng cận Tết, thời gian làm bánh mỗi ngày dài hơn, bởi bánh ở đây không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn ngoài nước.

Ngọt ngào hương vị Bánh tráng Mỹ Lồng

Làng Mỹ Lung xưa, nay gọi là Mỹ Lồng (thuộc xã Lương Phú, tỉnh Vĩnh Long) từ lâu đã nổi tiếng với nghề bánh tráng truyền thống. Làng nghề Mỹ Lồng được hình thành từ khi nào chẳng mấy ai nhớ rõ, nhưng theo các cụ cao niên trong làng, nghề này đã tồn tại cách nay khoảng 100 năm.

Điểm khác biệt rõ rệt nhất của bánh tráng Mỹ Lồng với những nơi khác là bánh tráng Mỹ Lồng được làm từ gạo dẻo và nước cốt dừa béo ngậy của xứ sở quê hương. Gạo để tráng bánh phải là loại gạo ngon, thơm vừa, không quá khô, được vo kỹ và xay nhuyễn thành bột nước. Dừa phải chọn những trái già, cùi dày, nạo lấy nước cốt đặc và sánh. Pha bột tráng bánh thường là những người có nhiều kinh nghiệm, bột pha đúng và đủ thì bánh không bị dính khuôn, dễ dàng trong việc lật trở khi phơi khô. Bánh tráng xong được phơi trên những tấm phên làm từ lá dừa. Có tận mắt chứng kiến từ lúc pha bột, tráng bánh, phơi bánh… mới thấy chiếc bánh tráng Mỹ Lồng được tạo ra từ sự khéo léo, kì công và rất tâm huyết của người dân làng nghề.  

Nghề làm bánh tráng truyền thống ở Mỹ Lồng (ảnh: Công Trí - TTXVN)

Nếu trước đây, Mỹ Lồng nổi danh với bánh tráng mè truyền thống thì ngày nay, nhằm hội nhập với xu thế, chiếc bánh có nhiều chủng loại để du khách lựa chọn như: bánh tráng sữa trứng gà, bánh tráng mặn, bánh tráng gừng… Để nâng cao chất lượng bánh và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, nhiều hộ sản xuất đã chuyển sang dùng máy móc tự động thay thế đôi tay con người.

Bánh tráng Mỹ Lồng (ảnh: TTXTDL)

Hiện nay, làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng có 221 hộ sản xuất bánh tráng, tập trung nhiều ở ấp Nghĩa Huấn với 135 hộ. Làng nghề đã hình thành Hợp tác xã với 105 xã viên, được Cục Sở hữu Công nghiệp công nhận nhãn hiệu độc quyền và Hiệp hội làng nghề Việt Nam phong tặng danh hiệu “Làng nghề tiêu biểu Việt Nam” năm 2008; hàng năm, sản xuất khoảng 120.000 thiên bánh tráng các loại, doanh thu trên 44 tỉ đồng, góp phần không nhỏ trong phát triển kinh tế xã hội ở địa phương.

Thấm đẫm tình quê Bánh phồng Sơn Đốc

Cũng như Mỹ Lồng, làng nghề bánh phồng Sơn Đốc được lấy tên từ địa danh Sơn Đốc thuộc xã Hưng Nhượng, tỉnh Vĩnh Long. Làng nghề đã tồn tại hơn 100 năm, ban đầu nổi danh với bánh phồng nếp. Vị ngọt của nếp, mùi thơm của mè, vị béo ngậy của nước cốt dừa, đã đưa hương vị bánh phồng Sơn Đốc được biết đến nhiều hơn.

Làm bánh tráng đã khó, làm bánh phồng lại càng khó vì nhiều công đoạn. Nếp làm bánh phồng là loại nếp sáp nổi tiếng của Bến Tre (cũ), gạo nếp được đồ thành xôi rồi giã nhuyễn cùng với đường cát, nước cốt dừa… Có dịp ghé thăm làng nghề Sơn Đốc vào những ngày cận Tết, tiếng chày giã lại càng rộn rã hơn vì người dân phải thức thâu đêm sản xuất. Ngày xưa, công đoạn giã bột thường là việc của đàn ông, thanh niên; ngày nay, khâu giã bánh phồng đã đỡ vất vả nhờ có sự hỗ trợ của máy móc. Giã xong bột sẽ chuyển sang khâu bắt bột và cán bánh. Công đoạn cán bánh cũng được người dân chuyển sang hình thức cán bằng máy nhằm tăng năng suất và cho ra thành phẩm đẹp hơn, từ đó đáp ứng được nhu cầu của thị trường, gia tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm. Bà Cao Thị Xuân, Chủ cơ sở sản xuất bánh phồng ở ấp Hưng Hòa Đông, cho biết: Ngoài đầu tư máy móc cho sản xuất đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, bên cạnh loại gạo nếp truyền thống, người dân làng nghề còn nâng chất lượng bánh bằng việc sử dụng gạo nếp thượng hạng. Bên cạnh đó, thay vì lấy nước cốt dừa từ những trái dừa tơ, người thợ dùng trái dừa khô của cây dừa lão để cho ra loại nước cốt béo hơn, đậm vị hơn, bánh mới được nhiều khách hàng ưa chuộng.

Những phên bánh dài thẳng tắp ở làng nghề Bánh phồng Sơn Đốc (ảnh: Trúc Giang)

Cũng như bánh tráng, khâu phơi bánh phồng rất được chú trọng. Nghề làm bánh tráng, bánh phồng luôn phải phụ thuộc vào thời tiết, nắng tốt thì phơi bánh đỡ vất vả, bánh sẽ chất lượng hơn, khi nướng không bị chai cứng. Những năm gần đây, làng nghề bánh phồng Sơn Đốc còn sản xuất thêm bánh phồng mì pha bột nếp, bánh phồng mì dán chuối xiêm chín và bánh phồng đặc biệt - ngoài nước cốt dừa, đường, còn thêm sữa, trứng gà, sầu riêng hoặc mít… đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng. Hiện tại xã Hưng Nhượng có 51 hộ sản xuất bánh phồng, tập trung ở ấp Hưng Bình, trung bình mỗi năm sản xuất khoảng 25 triệu chiếc bánh phồng bán ra thị trường trong tỉnh và khu vực. Địa phương đã hình thành các điểm đến tham quan, tìm hiểu làng nghề kết hợp sản phẩm du lịch địa phương để du khách trải nghiệm làm bánh, nướng bánh. Du khách đến đây được tận mắt chứng kiến quy trình làm ra từng chiếc bánh, thưởng thức và mua về làm quà cho người thân. 

Tham quan công đoạn làm bánh phồng (ảnh: Trúc Giang)

Đa dạng sản phẩm bánh phồng Sơn Đốc (ảnh: TTXTDL)

Được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc đã trở thành niềm tự hào của người dân Xứ Dừa Bến Tre nói riêng và tỉnh Vĩnh Long nói chung. Những chiếc bánh vừa thơm ngon béo ngậy, vừa chứa đựng tâm huyết và cái tình của những người thợ trong làng nghề. Trải qua bao thế kỷ, hai làng nghề không chỉ tồn tại bền vững với thời gian mà còn trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn nhiều du khách.

Trúc Giang

Ẩm thực

Địa điểm