Xoài Cát Núm Vũng Liêm – Món quà quê đậm tình người Vĩnh Long

09/06/2026

Nằm giữa vùng đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long hiện lên như một trái tim xanh mang hơi thở của 3 khu vực Trà Vinh, Bến Tre và Vĩnh Long trước đây. Nơi đây hội tụ vẻ đẹp sông nước miệt vườn với những cánh đồng xanh ngát, những bờ biển trải dài bạt ngàn cùng nét văn hoá Nam Bộ chân tình và hiếu khách.

Du khách đến với Vĩnh Long không chỉ trải nghiệm cuộc sống miền Tây yên bình trên những dòng sông, con rạch uốn lượn mà còn có thể thưởng thức đặc sản trái cây theo mùa. Nhờ vị trí địa lí nằm giữa những con sông lớn, cũng chính vì thế hàng năm nơi đây đón nhận một lượng lớn phù sa bồi đấp làm cho cây trái quanh vùng xanh tươi, trĩu quả tạo điều kiện phát triển tuyến du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp cùng các loại trái cây nổi tiếng như: Bưởi năm roi, chôm chôm, nhãn, sầu riêng,… Những năm trở lại đây tại khu vực Vũng Liêm cũ nổi lên loại trái cây thơm ngon đặc biệt là xoài cát núm, một món quà quê mà người dân Vĩnh Long muốn dành tặng đến các thực khách phương xa.

Những quả xoài cát núm mơn mởn khi vừa được hái xuống (Ảnh: Quỳnh Như)

Hiện nay, khu vực toàn huyện Vũng Liêm cũ có khoảng 1.000 hecta chuyên trồng xoài cát núm, tập trung chủ yếu tại các xã cũ như: Quới Thiện, Tân Quới Trung, Quới An và Trung Chánh. Đối với giống xoài cát núm này thoạt nhìn không khác gì các loại xoài khác nhưng có một điểm đặc biệt là thứ quả này chỉ xuất hiện ở vùng đất Tây Nam Bộ và trồng nhiều nhất ở khu vực huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long, do điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu ở nơi đây ôn hoà, mát mẻ đã thích hợp trồng ra được giống xoài thơm ngon và mới lạ. Cùng với các loại đặc sản như: Cam sành Tam Bình, bưởi Năm Roi Bình Minh, khoai lang Bình Tân…xoài cát núm Vũng Liêm theo thời gian đã trở thành đặc sản của người nông dân ở tỉnh Vĩnh Long, góp phần cải thiện nguồn thu nhập cho bà con địa phương và phát triển loại hình du lịch sinh thái kết hợp với du lịch nông nghiệp đang được ưa chuộng.

Du khách muốn thưởng thức được xoài cát núm thì phải đến Vĩnh Long vào độ tháng 4 đến tháng 5. Tuy nhiên sẽ có những mùa xoài muộn rơi vào tầm tháng 7 đến tháng 9, xoài cát núm với cái nhìn lần đầu sẽ khó nhận biết với các loại xoài khác, nhưng không khó để nhận ra nếu chúng ta biết được những đặc điểm như: Đối với xoài cát núm thân quả thường hình dẹp, đặc biệt hạt rất ít xơ và thường có vị ngọt béo. Khi xoài còn non bên ngoài khoác một màu xanh đẹp mắt, vị hơi chua nhẹ, nhưng đến khi trái chín phía vỏ bên ngoài sẽ ngã sang màu vàng chanh và có vị ngọt vừa phải pha lẫn một chút vị béo cùng hương thơm phưng phức khiến cho du khách phương xa khó có thể kiềm lòng trước thứ đặc sản của quê nhà.

Cứ hễ đến mùa xoài rộ đi đến đâu cũng thấy người dân tất bật chuẩn bị thu hoạch, cuộc sống của người dân quanh vùng vào những ngày cũng trở nên nhộn nhịp hơn hẳn. Đi đến vườn nhà nào cũng thấy cả gia đình cùng nhau tụ tập, người thì hái xoài, người thì lựa xoài làm cho không khí miền thôn quê thanh bình cũng trở nên vui tươi và rộng ràng.

Theo một số nông dân chuyên trồng xoài cho biết, quanh vùng có những vườn xoài tuổi đời đến lên đến hàng chục năm, để trồng được giống xoài này người nông dân không ngừng nghiên cứu vào học hỏi các kỹ thuật nông nghiệp từ khâu chăm sóc đến bón phân, mỗi một mùa vụ thu hoạch có khi lên đến 1 tấn đem lại thu nhập khá ổn định cho cả gia đình. Đối với các loại trái cây khác như sầu riêng, nhãn, chôm chôm, măng cụt,… khi mùa nước mặn xăm nhập nông dân rất lo lắng vì sợ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình sản xuất. Tuy nhiên đối với xoài cát núm người nông dân vẫn thoải mái, vì dù chịu ảnh hưởng của nước mặn thì cây vẫn sinh trưởng và phát triển bình thường. Xoài cát núm thuộc giống cây có khả năng chịu được hạn hán khi không có nước ngọt tốt hơn những giống cây khác và giá thu mua tại vườn cũng khá cao.

Chẳng còn điều gì tuyệt vời hơn khi du khách được đến tận vườn đúng vào mùa vụ và được tận mắt nhìn thấy những cây xoài say trĩu quả xanh mướt. Người dân ở quê có cái thú vui đó chính là thích thưởng thức các loại do chính tay mình trồng ngay trong vườn nhà, thú vị nhất là vừa được thưởng thức phong cảnh sông nước hữu tình của vùng miệt vườn dân dã vừa được thưởng thức loại đặc sản trứ danh của quê hương Vũng Liêm. Ăn xoài chín đã ngon nhưng đối với với các tín đồ đam mê đồ chua thì lại tuyệt vời hơn khi ăn xoài lúc còn non, cái vị chua đặc trưng của xoài hoà quyện cùng vị ngọt ngọt, mặn mặn và cay cay của một chén mắm đường coi như đã thưởng thức hết mỹ vị của của cuộc sống. Đây sẽ là món quà vô cùng quý giá chứa đựng cái tình và tâm huyết của người nông dân muốn gửi đến người bạn lần đầu đến thăm nhà.

Thịt xoài cát núm vàng ươm đẹp mắt (Ảnh: Quỳnh Như)

Từ hương vị thơm ngon đặc trưng vốn có của xoài cát núm, ngoài cách ăn trực tiếp ra, người dân địa phương còn chế biến xoài cát núm thành nhiều món ăn hấp dẫn như: gỏi xoài, sinh tố xoài, mứt xoài,... với mong muốn giới thiệu thêm hương vị của quê nhà đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước.

Du khách đến Vĩnh Long có thể tìm mua xoài cát núm tại khu vực Chợ Vĩnh Long, tại Trung tâm hành chính tỉnh Vĩnh Long (thành phố Vĩnh Long cũ), hoặc Tổ Hợp tác xã Xoài Quới An: Nơi cung cấp xoài đạt chuẩn VietGAP, ngoài ra du khách có thể được phục vụ thưởng thức hương vị của xoài cát núm tại các Homestay trên khu vực tỉnh Vĩnh Long.

Với hương vị thơm ngon đặc biệt này, xoài cát núm sẽ là món quà vô cùng giá trị mà vùng đất Vĩnh Long nói chung và quê hương Vũng Liêm trước đây nói riêng muốn gửi tới các vị khách quý có dịp về thăm quê nhà. Hy vọng trong tương lai xoài cát núm không chỉ là đặc sản trong tỉnh mà còn trở thành sản phẩm mang thương hiệu tỉnh nhà sản xuất ra thị trường quốc tế./.

Tác giả: Quỳnh Như

Ẩm thực

Địa điểm